“Kendi karanlığından kurtulmanın en kısa yolu, bir başkasının yoluna ışık tutmaktır; çünkü aydınlık, paylaşıldığı anda iki katına çıkar.”
İçinde yaşadığımız modern çağ, her koldan insana tek bir temel mesajı dikte ediyor: “Önce sen.” Günümüzün tüketim kültürü, başarı odaklı sistemleri ve kişisel gelişim adı altında pazarlanan sığ öğretileri; bireyin kendi arzularını, menfaatlerini ve sınırlarını her şeyin merkezine koymasını emrediyor. Varlığını yalnızca etten ve kemikten ibaret sanan, dünyayı kendi etrafında dönen bir nimetler bütünü olarak gören modern insan, korkunç bir bencilliğin ve yalnızlığın içine hapsolmuş durumda. Ancak insanlığın binlerce yıllık kadim bilgeliği, derin metapsişik araştırmalar ve spiritüel kaynaklar, bu gidişata karşı bambaşka bir hakikati haykırır: Ruhsal evrimin, yani tekâmülün zirvesi “ben” demekten vazgeçip “biz” diyebilmekte, diğerkâmlıkta (özgecilikte) yatar.
Kaba bir materyalizmle örülmüş, acımasız bir rekabetin hüküm sürdüğü bu dünyada diğerkâmlık; basit bir zayıflık, saflık veya ahlaki bir tavsiye değildir. Aksine, önce “ben” diyen sisteme karşı atılmış en asil, en zarif ve en şuurlu başkaldırıdır. Bu kozmik başkaldırının anatomisini ezoterik, spiritüel ve tasavvufi kaynakların ışığında incelediğimizde, bencilliğin aşılması gereken mekanik bir illüzyon olduğunu net bir şekilde görürüz.
Benliğin İllüzyonu ve İçsel Kale Alma Hastalığı
Bireyselliğin ve bencilliğin temelinde devasa bir yanılgı yatar: İnsanın kendisini evrenden, bütünden ve diğer insanlardan ayrı, tek ve değişmez bir “Ben” sanması. Maurice Nicoll’ün Gurdjieff ve Ouspensky Öğretisi Üstüne Psikolojik Yorumlar adlı muazzam eserinde detaylandırdığı üzere, insanın içinde tek bir “Ben” yoktur; insan, sayısız çelişkili “ben”lerden oluşan bir kalabalıktır. İnsan bu mekanikliğini fark etmediği sürece, sahte bir kişiliğin (egoların) kölesi olur.
“İnsanın mekanikliğinden sıyrılabilmesi, ‘içsel kale alma’yı bırakıp diğerkâmlık temelli bir ‘dışsal kale alma’ pratiğine geçmesiyle mümkündür.”
Nicoll, bu eserde bencilliğin günlük hayattaki en tehlikeli tezahürünü “içsel kale alma” kavramıyla açıklar. İçsel kale alma; insanın sürekli olarak başkalarının kendisine nasıl davrandığını dert etmesi, yeterince takdir edilmediğini düşünmesi, hastalıklı bir şekilde kendi önemiyle meşgul olması ve sürekli başkalarına karşı “içsel hesaplar” yapmasıdır. Kişi, başkalarının ona borçlu olduğunu, dünyanın ona haksızlık ettiğini düşündükçe korkunç bir enerji kaybeder. Üstad Ergün Arıkdal da Kendini Bilmek adlı eserinde bu durumu “eş koşma” (özdeşleşme) ve “nefsaniyet” kavramlarıyla tanımlar. Üstad Ergün Arıkdal’a göre nefsaniyet; insanın kendine tapması, kendi menfaatini her şeyin önünde tutmasıdır. İnsan, giydiği elbiseye, bankadaki parasına, acılarına veya taşıdığı kinlere “eş koştukça” (onları kendisi zannettikçe) özgürlüğünü yitirir ve uykuda yaşamaya devam eder.
“Dünya ‘Önce Ben’ diye bağırırken, diğerkâmlık sessizce ‘Önce Sen’ diyebilen özgür ruhların zarif devrimidir.”
Dışsal Kale Alma: Ötekinin Yerine Geçebilme Sanatı
Bireyselci kibrin ve içsel kale alma hastalığının yegâne ilacı, Maurice Nicoll’ün ve Dördüncü Yol öğretisinin vurguladığı “dışsal kale alma” pratiğidir. Dışsal kale alma, sadece dışarıdan kibar görünmek veya sahte bir iyilik yapmak değildir. Kişinin kendisini şuurlu bir şekilde karşısındakinin yerine koyabilmesi, onun zorluklarını, acılarını ve sınırlarını içsel olarak hissedebilmesidir.
Eğer bir insan, kendini karşısındakinde, karşısındakini de kendinde görebilirse, şiddet ve yargılama son bulur. İnsanların hatalarını eleştirirken, aynı mekanikliğin ve zayıflığın kendi içinde de bulunduğunu idrak eden kişi gerçek şefkate ulaşır. Bu, İncil’deki “İnsanların size nasıl davranmasını istiyorsanız, onlara öyle davranın” ilkesinin psikolojik ve kozmik bir uygulamasıdır. Başkasının derdini kendi derdi bilebilmek, bencilliğin dar zindanından evrensel bir anlayışa açılan ilk kapıdır.
Başkasına uzattığın her el, aslında kendi içindeki o paslanmış bencillik zincirlerini kırmak için vurduğun bir çekiç darbesidir.
Gelişimin Yakıtı Olarak Vicdan ve Nefsaniyet Çatışması
Peki, insanı bu kadar aşağı çeken ego (nefsaniyet) neden var edilmiştir? Türkiye’de metapsişik araştırmaların öncüsü Üstad Dr. Bedri Ruhselman’ın derlediği Yüce Bilgi Külliyatı İlahi Nizam ve Kainat bu noktada muazzam bir ufuk açar. Evrende hiçbir şey lüzumsuz değildir. Nefsaniyet, ruhun çabalarını kamçılamak ve insanı “kıyas bilgisine” sürüklemek için konulmuş mükemmel bir direnç taşıdır. Ruhselman bunu bir baltanın odunu kırması örneğiyle açıklar: Kırılacak odunun direnci olmazsa baltaya gerek kalmaz. Nefsaniyet bu odunun direncidir.
İnsanın bu bencillik zindanından çıkıp diğerkâmlığa ulaşmasını sağlayan kozmik mekanizma ise “vicdan”dır. İlahi Nizam ve Kainat bilgilerine göre vicdan, statik bir toplumsal ahlak kuralı değil, canlı bir “düalite”dir (ikilik). Vicdanın alt ucu bizi bencilliğe (nefsaniyete) çekerken, üst ucu bizi başkalarını düşünmeye, feragata ve “vazife sezgisine” doğru iter. İnsan, bencilce bir eylem-hodkamlık ile diğerkâmlık arasında kaldığında, aklı ve hür iradesiyle başkalarına hizmet etmeyi seçtikçe vicdanının denge seviyesi yükselir. İnsan acı çektikçe ve çektirdikçe bencilliğin tatminsizliğini kavrar ve en nihayetinde huzuru bulmak için vazife duygusuna, yani diğerkâmlığa sarılmak zorunda kalır.
“Gerçek diğerkâmlık, varlığın kendi nefsaniyetinden vazgeçerek ‘vazife’ sezgisine uyumlanmasıdır; zira bütüne hizmet etmeyen her çaba, tekâmül yolunda bir direnç taşıdır.”
Gerçek Din ve Evrensel Kardeşlik Olarak “Hizmet”
Bireyselliği aşarak bütüne yönelmenin pratik karşılığı, beklentisiz hizmettir. Öte âlemden gelen ve derin hikmetler barındıran Silver Birch (Gümüş Kayın) celselerinde bu durum olağanüstü bir sadelikle ifade edilir. Silver Birch, dinin rahip ve hahamların tasarladığı dogmalar olmadığını; gerçek dinin nerede imkân bulunursa orada sevgi, şefkat ve merhametle “hizmet etmek” olduğunu söyler. Ona göre, “Hizmet, ruhun gerçek parası puludur.” İnsan başkalarına yardım ettiğinde, birinin gözyaşını sildiğinde veya karanlıkta kalana ışık olduğunda, kendi içindeki İlahi Ruh’a tezahür etme imkânı vermiş olur. Silver Birch, bencilce yaşayıp da manevi bir zirveye ulaşılamayacağını, hayatın amacının ruhsal zenginliklerimizi dağıtarak çoğaltmak olduğunu ısrarla vurgular.
Aynı evrensel yankıyı Beyaz Kartal (White Eagle) öğretilerinde de buluruz. Beyaz Kartal, “Sevgide ayrılık yoktur,” der. İnsanların tümünün bir dağın eteklerinden zirveye doğru tırmanan kardeşler olduğunu, yukarıda olanın aşağıdakine asla eleştiriyle değil, yalnızca sevgiyle bakması gerektiğini belirtir. Gerçek hizmet, övgü, şan, şöhret veya cennet beklentisiyle değil, saf bir vazife şuuruyla yapılmalıdır. Zira Sadıklar Planı ruhsal tebliğlerinde de açıkça ifade edildiği gibi, insanlara hizmet etmek, “insanlığın ayırt edici özelliklerindendir.” Bu hizmet, kişinin şov yapmadan, sessizce yoldaki bir taşı kenara itmesi, kendi tekâmülüne yarayışlı olduğu düşüncesiyle bütüne destek olmasıdır. Üstad Ergün Arıkdal’ın Tekâmül eserinde “Vazife Bilgisi Sezgisi Realitesi” olarak tanımladığı bu aşama, eylemin yalnızca “bütünün hayrına” olduğu için, doğal bir mecburiyet hissiyle yapılmasıdır.
“Gerçek zenginlik biriktirdiklerin değil, eksilmesinden korkmadan başkalarına dağıtabildiğin ruhsal hazinelerindir.”
“Ruhun gerçek parası diğerkâmlıktır. Bir başkasının yükünü hafifletmek, kendi ruhsal ışığınızı evrenin karanlık köşelerine taşımaktır.”
Vahdet-i Vücud: Diğerkâmlığın Metafizik Zirvesi
Diğerkâmlık ahlaki ve spiritüel temelleri, İslam tasavvufundaki “Vahdet-i Vücud” (Varlığın Birliği) anlayışında ontolojik (varlıksal) bir zemine oturur. Büyük arif Muhyiddin İbn Arabi‘nin Füsûsü’l-Hikem adlı eseri ve onun izinden giden Seyyid Muhammed Nûru’l-Arabî’nin el-Envâru’l-Muhammediyye gibi eserleri, hakikatte var olan tek varlığın Allah (Mutlak Vücud) olduğunu haykırır. Kâinattaki tüm mevcudat, O’nun isim ve sıfatlarının tecellisinden (yansımasından) ibarettir.
Bu muazzam perspektiften bakıldığında, yaratılmış olan her şeyde Hakk’ın veçhi (yüzü) vardır. Eğer varlık özünde “Bir” ise, egonun yarattığı “ben ve sen” ayrımı, korkunç bir cehaletten ve illüzyondan ibarettir. Kendini diğerlerinden ayrı gören bireyselci ego, onlara zarar verebilir, onları sömürebilir. Oysa vahdet sırrına ermiş, nefsini bilerek Rabbini bilme (men arefe nefsehu fekad arefe Rabbehu) makamına ulaşmış bir kâmil insan, başkasına yaptığı her iyiliğin Bütün’e ve dolayısıyla Yaratıcı’ya yapıldığını bilir.
Muhammed Nûru’l-Arabî’nin tasavvufi görüşlerinde Melâmîlik neşvesi, tam da bu hiçlik ve diğerkâmlık hâlidir. Kul, kendi benliğinden (enaniyetinden) fani olur, yaptığı ibadetlerden veya iyiliklerden kendine bir pay (sevap/mükâfat) biçmez. Yapılan her iyiliği Hak’tan, her kusuru nefsinden bilir. İşte diğerkâmlık yani başkasını kendi gibi sevebilmenin, hatta başkasını kendinden önce tutabilmenin yegâne yolu, o başkasının da aynı İlahi kaynaktan gelen, aynı bedenin bir hücresi olduğunu idrak etmektir.
Diğerkâmlık bir fedakarlık değil, evrensel koroda kendi sesini bütüne uyumlu hale getirme sanatıdır; sen yoksan, senfoni eksik kalır. Varlıkta birlik sırrına eren için diğerkâmlık bir tercih değil, zarurettir; çünkü Hak’tan gayrı bir varlık yoktur ve başkasına yapılan her iyilik aslında Hakk’ın vechine sunulur.”
Birleşik İnsanlık Realitesine Doğru
Günümüzde insanlık büyük bir kaosun, çalkantının ve ıstırabın içinden geçiyor. Ergün Arıkdal’ın özel çalışması sonucu oluşan “Varlıksal İlkeler” çerçevesinde, yeryüzünde yarattığımız kastlar, ırklar, “ben ve sen” davaları “Varlıksal Eşitlik ilkesi”ne tamamen aykırıdır. Toplumsal tekâmülün hedefi, bireysel egoların çarpıştığı bir arenadan, dayanışma ve yardımlaşmanın evrensel bir yasa olarak işlediği bir boyuta geçmektir.
Buna Üstad Ergün Arıkdal’ın Tekâmül isimli kitabında ve Medyomluğunu bizzat yaptığı Sadıklar Planı tebliğlerinde “Birleşik İnsanlık Realitesi” adı verilir. “Senin sorunun, benim problemim” ayrımının bittiği bu realite, insanların diğerlerinin haklarına ve tekâmül süreçlerine saygı göstererek, bencilliği geride bırakıp ortak bir organizasyon (bir hücreler bütünü) içinde yaşamayı öğrenmesidir. Dünya gezegeni –Edgar Cayce okumalarında ve spiritüel felsefede sıkça altı çizildiği gibi- ruhların bu dayanışmayı öğrenmeleri için geldikleri zorlu bir okul, bir laboratuvardır. Şiddet şiddeti, bencillik bencilliği doğurur. Makineleşmiş insanın bu uykudan uyanması, ancak diğerkâmca bir sevgi eylemiyle mümkündür.
Sonuç: Saf Sevginin Zarif Devrimi
Toparlamak gerekirse; günümüz dünyasının adeta bir din hâline getirdiği “bireysellik” ve “önce ben” felsefesi, aslında insanın kozmik plandaki körlüğü, psikolojik uykusu ve varlığın birliğine karşı işlediği bir hastalıktır. Kendi küçük dünyasında, sahte kişiliği ve egosu için çırpınan, her şeyi kendine yontan insan, evrenin devasa ve muhteşem ahengine karşı uyumsuz bir nota gibidir.
Buna karşın diğerkâmlık, kendi karanlıklarıyla yüzleşme cesaretini göstermiş, eş koşmalarından (özdeşleşmelerinden) sıyrılmış, varlığın birliğini kavramış özgür bir ruhun eylemidir. Bu eylem; ötekinin ıstırabını yüreğinde hissetmek, onun yolunu aydınlatmak için kendi konforundan vazgeçebilmek ve tüm bunları bir karşılık beklemeden, sadece vicdanın ve evrensel sevginin emriyle yapabilmektir.
“Önce ben” diyen dünya, savaşların, tükenmişliğin, yalnızlığın ve doyumsuzluğun dünyasıdır. Diğerkâmlık, bu gürültülü ve kaba dünyaya verilebilecek en zarif, en kalıcı ve en devrimci cevap olarak; bir başkasının derdine sessizce derman olmak, ötekinin gözünden dünyaya bakabilmek (“dışsal kale alma”) ve evrensel bir kardeşlik bilinciyle “önce sen” diyebilmektir. Zira hakiki özgürlük ve ruhsal yücelik, bencil bir “ben”in tatmininde değil, kucaklayıcı bir “biz”in hizmetinde yatar.
Yararlanılan Kaynaklar
- Ruhselman, Üstad Dr. Bedri. İlâhi Nizam ve Kâinat. İstanbul: MTİAD Yayınları. (Nefsaniyetin tekâmül kaldıracı olarak direnç taşı işlevi ve Vicdan Düalitesi kavramları üzerine).
- Arıkdal, Üstad Ergün. Kendini Bilmek. İstanbul: Ruh ve Madde Yayınları. (Eş koşma/özdeşleşme ve nefsaniyetin birey üzerindeki uykusu üzerine).
- Arıkdal, Üstad Ergün. Tekâmül. İstanbul: Ruh ve Madde Yayınları. (Vazife sezgisi realitesi ve Birleşik İnsanlık Realitesi kavramları üzerine).
- Enstitü Yayınları (Derleme). Sadıklar Planı Tebliğleri. (Hizmetin insanlığın ayırt edici özelliği ve evrensel kardeşlik yasası üzerine).
- Nicoll, Maurice. Gurdjieff ve Ouspensky Öğretisi Üstüne Psikolojik Yorumlar (Cilt 1-5). İstanbul: Ruh ve Madde Yayınları. (İçsel ve Dışsal Kale Alma, Çoklu Benlikler ve Mekaniklik kavramları üzerine).
- Ouspensky, P. D. İnsanın Bilinmeyen Psikolojisi. (İnsanın mekanik bir makine olduğu ve uyku hali üzerine yapılan vurgular bağlamında).
- İbnü’l-Arabî, Muhyiddin. Füsûsü’l-Hikem. (Vahdet-i Vücud / Varlığın Birliği ontolojisi üzerine).
- Nûru’l-Arabî, Seyyid Muhammed. el-Envâru’l-Muhammediyye fî Şerhi Risâleti’l-Vücûd. (Nefsin bilinmesi, enaniyetten fani olma ve her zerrede Hakk’ın vechini görme öğretisi üzerine).
- Silver Birch (Gümüş Kayın) Celseleri. (Hizmetin “ruhun gerçek parası” olduğu ve beklentisiz sevgi üzerine).
- White Eagle (Beyaz Kartal) Öğretileri. (Sevgide ayrılık olmadığı ve birleşik kardeşlik bilinci üzerine).
- Cayce, Edgar. Okumalar (Readings). (Dünya gezegeninin bir laboratuvar ve dayanışma okulu olduğu vurgusu üzerine).
Related Posts
Bu Yaziyi Okurken Dinleyin
Lucid Dream Gates — Theta Wave Dream Induction
Digerkamlik ve benligi asma — theta derinligi — bireysel bilincten evrensel bilince gecis muzigi.
Sonat Mundi — United Colours of Sound | Meditasyon & bilinc muzikleri